Maar nu wel!

De sessie van zaterdag 14 januari mocht dan in het water vallen, die van zondag 15 januari is er eentje voor de spreekwoordelijke boeken geworden! En dat omdat:

  1. ik het starhoppen toch echt doorkrijg;
  2. ik geen koude voeten kreeg dankzij de nieuwe snowboots;
  3. ik geen last van mijn rug meer kreeg dankzij de waarneemstoel;
  4. ik leuke en vooral nieuwe dingen heb gezien.
De omstandigheden waren best aardig. De seeing redelijk goed met wat last van hele hoge sluier (die vooral door vliegtuigen veroorzaakt leek te worden). We begonnen met een comfortabele 1 graad maar dat zakte naar -1 rond middernacht.
Aanwezig waren dit keer 5 astroforumleden. De Knardijk heeft voor mij naast donkere luchten vooral een leuk gezelligheidskantje: het is er altijd gezellig. Deze keer ook en ook fijn om eens wat serieuzer waar te nemen want alle aanwezigen waren ervaren genoeg om lekker zelf aan de slag te gaan. Er werd wat gewisseld van oculairen en kijkers en wat tips maar verder was iedereen zijn of haar eigen lijstje aan het doorakkeren.
Ik heb momenteel als werkwijze dat ik in de S&T PSA aankaart wat ik wil bekijken en vervolgens is het een kwestie van het boekje van voor naar achter doorbladeren. Dat leverde afgelopen nacht een flinke score op met dankzij wat tips van Matthijs (BoertjeB) nog drie extra’s op. De waarneemlijst:
 

  • Begonnen met warme spiegel en de Orion nevel. Vooral met OIII was het een feest. De ‘armen’ gingen enorm ver door, ik kon ze nooit eerder zo ver volgen en ik heb dan ook flink te tijd genomen voor de grote nevel in de winterhemel.
  • Dan NGC2169, een open cluster in Orion. Op zich zou dit geen spannend clustertje zijn maar omdat het een asterisme is wat op een ’37’ lijkt maakt het een leuk ding om te bekijken.

The 37 Cluster

 

  • Sterhoop M44 is op de Knardijk goed met het blote oog zichtbaar en met het 28mm oculair (53x) zie je dan een beeldvullend sterveld. Deze groep sterren ligt met 500 á 600 lj relatief dichtbij. M46 bijvoorbeeld licht véél verder!
  • Tussendoor was daar het ET Cluster. Ook een open cluster maar vooral een leuk asterisme in de vorm van het ET mannetje. Of iets anders want één ding is zeker: amateur astronomen zoeken de vergelijkingen soms echt .. euh… ver.
  • Uitstapje naar M1. Niet mijn favoriet maar vandaag zie ik (eigenlijk voor het eerst) de vorm van M1 terug. Met vlagen denk ik iets van de flarderigheid ín M1 te herkennen. Héél subtiel maar ja… ja, dat zag ik.
  • Dan het object van de avond! NGC2244 aka Rosette Nebula. De 6 sterren die het midden vormen waren door de zoeker goed te vinden. Rosette laat zich goed zin met een OIII filter. Ik probeerde eerst UHC-E maar dat haalde weinig uit. Met OIII filter in de 20mm (75x) was al direct neveligheid te zien en nadat ik mezelf had verstopt onder de AstroMonk kap kwam daar al na 5 minuten een bák meer in beeld! Diverse flarden die duidelijk rondom het centrum liggen werden zichtbaar. Erg mooi om te zien en ook duidelijk dat je hier te maken hebt met een knoeperd van een nevelcomplex! Ga ik zeker nog eens bezoeken! De schets hieronder geeft een indruk van wat ik zag van deze mooie nevel.

Rosette Nebula (schets door Rony De Laet)

  • Dan op weg naar M35. Die was snel gevonden want al zichtbaar in de 9×50 zoeker. Matthijs wees mij op het clustertje “in” M35 en ja hoor, daar ontmoette ik  al snel NGC2158: met 1 miljard jaar een oud open cluster. Bijzonder, want open clusters ‘lossen op’ door interactie met andere clusters en nevels waardoor ze meestal niet zo oud worden.
  • M47 veel zichtbaarder dan M46 al door zoeker en m.i. niet bijster mooi. Beetje los zand dit cluster.
  • M46 daarentegen is een stuk interessanter. Ik keek er echt vier keer overheen, je verwacht dat Messier’s er uit knallen maar dat doen ze dus niet altijd. Leuk aan dit cluster is vooral de PN die er in zit: NGC2438. Bijna net zo leuk als de bekende Ringnevel!  Overigens ligt deze PN niet ín M46 maar een lichtjaartje of 2.200 dichterbij…  Waar M35 op maximaal 600 lj afstand ligt verwijderd doet deze groep daar een schep bovenop door op een afstand van 5.500 lj te liggen.
  • M41 kan me niet bekoren. Sorry M41! Verder prima te zien, vrij open los cluster.
  • M108 had ik al vaker gezien als ‘faint fuzzy’ met mijn 6″ & 8″ newtons in Hoogland. Onder de donkere lucht van de Knardijk met de 12″ had ik hoge verwachtingen. Die snel de kop in werden gedrukt. Sigaarvorm te zien, helder sterretje in het midden. Dat was het.
  • M97 staat ook bekend als de Owl Nebula of Uilnevel zo u wilt. Goed mijn best gedaan, inclusief AstroMonk, om de ‘ogen’ te zien maar ik twijfel of het me lukte. Héél af en toe meen ik héél vaag 2 donkere vlekjes te hebben gezien. Maar .. nee.. ik hou het op niet gezien.
  • M63 liet net als M108 toch vrij weinig detail zien. Meer dan de vorm kon ik er niet uithalen. Toch knap dat die Messier ze zo kon vinden (al was het toen wel véél donkerder dan tegenwoordig).
  • M94 is een mooi spiraalstelsel maar van spiraalarmen niets te zien. Ik zag een rond pluisje. Valt me stiekem toch wat tegen wat je ziet van stelsels.
  • Mijn lijstje zat er inmiddels op maar er was nog wat duister over tot de maan boven de horizon kwam. In die tijd gezocht en gevonden: NGC3190 en NGC3193 in de Hickson 44. Een groep stelsels waarvan ik er dus 2 zeker kon zien. In dezelfde omgeving zag ik nog 1 héél, héééél vaag vlekje en ik denk dat het nog een deelnemer was maar de waarneming is te dubieus dus ik reken ‘m niet mee.

Hickson 44. Galaxy cluster in Leo.

De trouwe lezertjes zien inmiddels wat afkortingen verschijnen en die ga ik aanhouden:
 – S&T PSA –> Sky & Telescope Pocket Sky Atlas
– PN –> Planetaire Nevel
– M, NGC, Cr etc. –> afkortingen van catalogusnamen (nerd alert!)
– lj –> lichtjaar

 

Was er dan niets wat minder goed ging? Oh jawel. Door de vorst werd het grondzeil spekglad. Deze ga ik vervangen door een ander zeil (heb al een idee). En de Baader Lasercollimator is simpelweg niet handig om een 150cm lange dobson te collimeren. Forumlid broertje had een Tublug bij zich en daarmee was het werkje in letterlijk 10 seconden gepiept. Heel handig!
Verder ga ik toch eens kijken of ik iets verkeerd doe met het kijken naar stelsels want ik zie zélden meer dan een pluisje. Van M51 heb ik op Ameland wel de spiraalarmen gezien maar dat was de enige keer. Moet meer in zitten.
En het Astronomik UHC-E filter gaat de verkoop in. Dit is een prima filter voor wat kleinere kijkers maar op mijn 12″ ga ik liever voor een UHC filter van Lumicon.

You may also like...